تبلیغات
شفقت صبح - حقوق اقلیت های مذهبی از دیدگاه مولای موتقیان

شفقت صبح
ای شهید، ای آن‌که بر کرانه‌ی ازلی و ابدی وجود بر نشسته‌ای،دستی برار و ما قبرستان نشینان عادات سخیف را نیز،از این منجلاب بیرون کش

بزرگ مردتاریخ

جستجو
لوگو دوستان

 پایگاه مقاومت بسیج نصر
جعبه حدیث

"...حقوق‌ اقلیت‌ها را از دیدگاه‌ امام‌ علی(ع) می‌توان‌ با مطالعه‌ آثار ماندگار امام‌ در متون‌ اسلامی‌ و نیز سیره‌ سیاسی‌ آن‌ پیشوای‌ بزرگ‌ مورد بررسی‌ قرار داد. هرچند توصیه‌های‌ امام‌ در مورد اقلیت‌های‌ دینی‌ نیز از مبانی‌ وحی‌ و سیره‌ سیاسی‌ پیامبر اسلام(ص) ریشه‌ می‌گرفت‌ لیکن‌ این‌ توصیه‌ها مانند دیگر توضیحات‌ عمیق‌ آن‌ امام‌ روشنگر، تفسیر گویا از تعالیم‌ اسلام‌ محسوب‌ می‌گردد که‌ دریچه‌های‌ جدیدی‌ از دانش‌ و بینش‌ و ارزش‌ در قلمرو وسیع‌ اسلام‌ باز می‌نماید:

‌1. اخوت‌ انسانی‌
«فانهم‌ صنفان‌ اما اخٌ‌ لک‌ فی‌الدین‌ او نظیرٌ‌ لک‌ فی‌ الخلق؛(1) انسان‌ها همه‌ برادر شمایند یا برادر ایمانی‌ و یا برادر انسانی.»
در دیدگاه‌ والای‌ امام‌ علی(ع) هیچ‌کس‌ هرگز به‌ خود اجازه‌ تحقیر دیگران‌ را نخواهد داد «لا یسخر قوم‌ من‌ قوم». (حجرات/ 2).
در نگاه‌ امام‌ هیچگونه‌ تبعیض‌ و تفاوتی‌ جز به‌ معیار «تقوی» نمی‌تواند ملاک‌ باشد و تمایز اصولی‌ انسانها براساس‌ تقوا نیز معیاری‌ در تقسیم‌ وظایف‌ و وسیله‌ای‌ برای‌ نیل‌ به‌ اهداف‌ عالیه‌ انسانی‌ است‌ نه‌ عامل‌ تبعیض‌ در اهداف‌ مادی‌ چنانکه‌ پیامبر اسلام(ص) در منشور جاودانه‌ خود فرمود: ایها الناس‌ ان‌ ربکم‌ «واحدٌ‌ و ان‌ اباکم‌ واحد کلکم‌ لاَّدم‌ و آدم‌ من‌ تراب‌ ان‌ اکرمکم‌ عندا اتقیکم‌ و لیس‌ لعربی‌ علی‌ عجمی‌ و لا لاحمر علی‌ ابیض‌ و لا لابیض‌ علی‌ احمر فضل‌ الا بالتقوی.»(2)
این‌ گفتار نیز به‌نوبه‌ خود در راستای‌ تعلیمات‌ عالیه‌ قرآن‌ است‌ که‌ همه‌ افراد انسان‌ را از هر نژاد و با هر نوع‌ خصیصه‌ مادی‌ و معنوی، آفریده‌ شده‌ از دو انسان‌ مرد و زن‌ می‌شناسد: «الذی‌ خلقکم‌ من‌ نفسٍ‌ واحدةٍ‌ و خلق‌ منها زوجها و بث‌ منهما رجالاً‌ کثیراً‌ و نسأ.» (نسأ/ 1).

و لا تنقضون‌ عهدهم‌ لمعتبه‌ عاتب"
اقلیت‌های‌ دینی‌ متعهد در دیدگاه‌ امام‌ به‌عنوان‌ بیگانه‌ و اقلیتی‌ كه‌ اختیاری‌ در تعیین‌ حقوق‌ و سرنوشت‌ خود ندارند شناخته‌ نمی‌شوند و نیز اقلیت‌های‌ دینی‌ بدان‌گونه‌ كه‌ از نظر نژاد و زبان‌ و یا عناصر مادی‌ دیگری‌ (كه‌ تابعیت‌ در حقوق‌ معاصر براساس‌ آن‌ تعیین‌ می‌گردد) در جامعه‌ اسلامی‌ وجود ندارد. مفهوم‌ تابعیت‌ در دیدگاه‌ امام‌ براساس‌ خون، زبان، خاك‌ و سایر عناصر مادی‌ دیگر شكل‌ نمی‌گیرد تابیعت‌ یك‌ تأسیس‌ حقوقی‌ مبتنی‌ بر اختیاری‌ و مربوط‌ به‌ اراده‌ و عقیده‌ افراد است. هر فرد با قبول‌ اسلام‌ به‌ تابعیت‌ جامعه‌ اسلامی‌ پذیرفته‌ می‌شود و به‌ عضویت‌ امت‌ اسلامی‌ مفتخر می‌گردد در این‌ نگاه‌ امتیازات‌ و اختلافات‌ مادی‌ و صوری‌ از میان‌ می‌رود عالی‌ و دانی، فقیر و غنی، بزرگ‌ و كوچك، سیاه‌ و سفید، سرخ‌ و زرد، نژاد آریایی‌ و سامی، عرب‌ و عجم، آسیایی، اروپایی، آمریكایی‌ و آفریقایی... و همه‌ و همه‌ برادر و عضو مسؤ‌ول‌ جامعه‌ اسلامی‌ محسوب‌ می‌شوند. قرآن‌ بجای‌ واژه‌ ملت‌ كلمة‌ "امت" را بكار برده‌ و جامعه‌ متشكل‌ و در عین‌ حال‌ مختلف‌ از نظر تمایزات‌ مادی‌ را امت‌ واحد خوانده‌ است.
علی(ع) این‌ اصل‌ مسلم‌ اسلامی‌ را در برابر كسانی‌ كه‌ به‌ استناد شرافت‌ خونی‌ و نژادی‌ از وی‌ مطالبه‌ امتیازاتی‌ می‌نمودند با یك‌ بیان‌ كوتاه‌ و عمیق‌ چنین‌ اعلام‌ فرمود:
"هر فردی‌ كه‌ آیین‌ ما را بپذیرد و پیمان‌ ما را بعهده‌ بگیرد ما حكم‌ قرآن‌ و قانون‌ و مقررات‌ اسلامی‌ را دربارة‌ وی‌ اجرا می‌كنیم‌ و هیچ‌ فردی‌ را بر دیگری‌ برتری‌ نیست‌ مگر به‌ تقوی‌ و وارستگی."
در این‌ نظام‌ تابعیت، اقلیت‌های‌ دینی‌ نیز می‌توانند - با شرایط‌ خاصی‌ - به‌ تابعیت‌ اكتسابی‌ نایل‌ آیند و به‌طور رسمی‌ به‌ امت‌ اسلامی‌ ملحق‌ شوند و طی‌ یك‌ معاهده‌ دوجانبه‌ تابعیت‌ قراردادی‌ كسب‌ نمایند این‌ نوع‌ تابعیت‌ كه‌ به‌طور قرارداد دوجانبه‌ تحقق‌ می‌یابد در اصطلاح‌ فقه‌ اسلامی‌ تحت‌ عنوان‌ "ذمه" نامیده‌ می‌شود و كسانی‌ را كه‌ چنین‌ پیمانی‌ را با مسلمین‌ امضأ نمایند ذمی‌ می‌گویند. در این‌ معاهده‌ یهودیان‌ و مسیحیان‌ و مجوسیان‌ (آتش‌پرستان) می‌توانند شركت‌ نمایند و پس‌ از امضأ قرارداد تابعیت‌ (ذمه) به‌ عضویت‌ جامعة‌ بزرگ‌ اسلامی‌ و تابعیت‌ قراردادی‌ امت‌ - قرارداد تابعیت‌ (ذمه) به‌ عضویت‌ جامعة‌ بزرگ‌ اسلامی‌ و تابعیت‌ قراردادی‌ امت‌ - اسلامی‌ درآیند و به‌عنوان‌ متحدین‌ هم‌پیمان‌ در سراسر قلمرو حكومت‌ اسلامی‌ از آزادی‌ و امنیت‌ و حقوقی‌ اجتماعی‌ بر طبق‌ قرارداد (ذمه) برخوردار گردند. نمونة‌ بارز این‌ معاهده‌ و قرارداد اتحاد ملی‌ پیمان‌ مشتركی‌ بود كه‌ در نخستین‌ روزهای‌ هجرت‌ پیامبر اكرم‌ به‌ امضاء آن‌ حضرت‌ و یهودیان‌ مدینه‌ رسید.
رسول‌ اكرم‌ با انعقاد این‌ پیمان‌ قبائل‌ مختل‌ مدینه‌ را متحد و از عناصر مسلمان‌ و یهود و عرب‌ امت‌ واحدی‌ تشكیل‌ داد. در این‌ پیمان‌ تصریح‌ شده‌ بود كه‌ متحدین‌ امت‌ مشخص‌ و متمایزی‌ را تشكیل‌ می‌دهند و یهودی‌ها بر كیش‌ خودشان‌ و مسلمانان‌ بر آیین‌ خویش‌ باقی‌ خواهند ماند و در هر امری‌ كه‌ اختلاف‌ نمایند باید به‌ خدا و پیامبرش‌ (قانون‌ اسلام) رجوع‌ نمایند.
بدین‌ ترتیب‌ افراد غیرمسلمان‌ در قلمرو حكومت‌ اسلامی‌ هیچگاه‌ بیگانه‌ و خارجی‌ و اجنبی‌ شمرده‌ نمی‌شوند و عنوان‌ بیگانه‌ در فقه‌ و حقوق‌ اسلامی‌ جای‌ خود را به‌عنوان‌ "متحد" و هم‌پیمان‌ كه‌ به‌صورت‌ انسانی‌تر و باشكوهتری‌ جلوه‌ می‌دهد و از آنجا كه‌ قرارداد "ذمه" به‌طور دوجانبه‌ و اختیاری‌ منعقد می‌گردد روح‌ وحدت‌ و هماهنگی‌ و پیوند معنوی‌ كه‌ از اراده‌ و اختیار سرچشمه‌ می‌گیرد بر روابط‌ مسلمین‌ با متحدینشان‌ سایه‌ای‌ از عطوفت‌ و عدل‌ و انصاف‌ و تعاون‌ می‌گستراند.


نوشته شده در سه شنبه 22 آذر 1390 توسط مسعود غفور``
مقام معظم رهبری

درباره سایت
نویسندگان
آمار سایت
Blog Skin